دریاچه ای که باقیمانده دریای قدیمی به نام تتیس – ❤️ اسک 98

اين رودخانه به ويژه در قسمت اول مسير خود از منطقه سربند تا جايى که از استان خارج مىشود، مناظرى بسيار زيبا پديد مىآورد که از ديدگاه تفرجگاهى بسيار مهماند. این رود به علت قرار گرفتن در استان آذربایجان شرقی از اهمیت بالایی برای تجارت برخوردار شده است. به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان، رودخانه ارس در شمال غربی کشور و در مجاورت کشورهای همسایه مانند ارمنستان، آذربایجان و نخجوان قرار گرفته است و به خاطر قرارگیری در استان آذربایجان شرقی از گذشته تا کنون از اهمیت بالای سوقالجیشی و تجاری برخوردار بوده است. این پلها را به عنوان قدیمی ترین پلهای رود ارس میدانند به طوریکه حمدالله مستوفی در نزهة القلوب بنای آن را به بکربن عبدالله یکی از صحابه های حضرت رسول اکرم نسبت میدهد که به سال 15 هجری برمیگردد.

پلهای خداآفرین یا پلهای حسرت یکی از ابتدایی ترین و مهمترین پلهایی است که در شهرستان خداآفرین بنا شد . بر اساس عهدنامه گلستان، رود ارس مرزی میان ایران و روسیه به شمار می رفت اما بعد از مدتی مناطق شمالی این رود از ایران جدا شد و به روسیه پیوست. این رود از رودخانههای پر آب، خروشان و مرزی کشور ایران و آذربایجان شرقی به شمار میآید که از منطقه آرپا چای آناتولی سرچشمه میگیرد و پس از گذر از مرز ایران وارد جمهوری آذربایجان (نخجوان) شده و به رودخانه کورا و در نهایت به دریای خزر میریزد. رودخانهٔ باهوکلات از کوه پيرآباد در ۴۷ کيلومترى چنوب شرقى ايرانشهر و ۳۸ کيلومترى شمال غربى سرباز سرچشمه مىگيرد و به نام رودخانه رگاب (ريگاب) دهستان سرباز را به سوى جنوب شرقى طى مىکند.

در اين محل با رودخانه قوامک يکى شده و به نام رود سرباز به سوى جنوب غربى از درههاى تنگ و پرپيچ و خم عبور مىکند و با رودخانه اسپکار همراه مىشود. اين رود پس از عبور از بوکان و غرب مياندوآب و دشت حاصلخيز شامات به باتلاقهاى جنوب شرقى درياچهٔ اروميه مىريزد. و عبور از دشتهاى قادرآباد، سعادتآباد، سيوند و مرودشت، در محل پل خان به رودخانه کُر مىريزد.

پس از دريافت يکى دو رود ديگر به دهستان باهوکلات در شهرستان چابهار داخل مىشود. این رود در نزدیکی جلفا عرضی در حدود ۲۰۰ متر و عمقی ۲ الی ۳ متری دارد که در بازه زمانی پرآبی به ۴ متر هم میرسد، به همین دلیل بیشتر مردم ایران رود ارس را به عنوان سومین رودخانه بزرگ ایران میشناسند. وی افزود: برای رسیدن به وضع مطلوب باید شاهد مساحتی حدود 4300 کیلومتر مربع باشیم که بتوان نام آن را دریاچه گذاشت. تصمیم به ایجاد یک منطقه کشت پنبه در مقیاس بسیار وسیع توسط حکومت شوروی سابق در پیرامون آرال، انحراف مسیر دو رود اصلی تامین کننده آب دریاچه یعنی آمودریا و سیردریا به سمت مزارع پنبه، استفاده بی رویه از آب در آبیاری مزارع و همچنین کاربرد بی رویه آفت کش ها، سموم دفع آفـات و کودهای شیمیایی برای حدود 4 دهه، از مهمترین عوامل محسوب می شوند.از طرفی فاجعه زیست محیطی دریاچه آرال پیامدهای اکولوژیکی، اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی غیر قابل جبرانی را برای 3.5 ملیون جمعیت ساکن در پیرامون آن به دنبال داشته است، که 1.5 ملیون نفر از این تعداد را کودکان تشکیل می دهند.

مناظر اطراف رود ارس به خاطر داشتن جاذبههای طبیعی و تاریخی هر ساله گردشگران زیادی را از اقصی نقاط ایران و دنیا به سمت خود جذب میکند. مطالعات مقدماتى نشان داده است که امکان ايجاد يک سد انحرافى و يک سد مخزنى در دو مرحله بر روى اين رود وجود دارد. به گزارش ایلنا، حمید ظهرابی در نشست خبری که به مناسبت هفته محیط زیست به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد، افزود: در هر شهرک یک یا دو لوله اضافه میشود و فاضلاب از طریق این لوله ها وارد رودخانه می شود.

از این تعداد بر اساس قرارداد مرزی که امضا شد، 427 جزیره متعلق به ایران و 382 جزیره دیگر به خاک شوروی یا آذربایجان کنونی تعلق دارد. از دیگر جاذبه های رودخانه ارس میتوان به بناهای تاریخی در جوار آن و همچنین کلیساهای ارامنه که در مجاورت رود مرزی ارس ساخته شده، اشاره کرد. جالب است بدانید که قسمتی از آن هنگام طغیان رود ارس در سال 1331 خراب شد که بعدا مرمت گردید. این رود با هم صحبت کنیم.

با این دو حالت این طور به نظر میرسد که تنها هدف مسئولین این است که هیچ گردشگری پایش به این منطقه باز نشود! رودخانهی پرآب و خروشان ارس علاوه بر جذابیتهای ویژه گردشگری و تاثیرات مثبت اکوسیستمی، قابلیت ارزشمندی از نظر ماهیگیری در فصول خاصی از سال را دارد، بخصوص شهرهای پلدشت، جلفا و سیه رود که در نزدیکی این رود واقع شدند هر ساله گردشگران قلاب به دست زیادی را در این مناطق میکشاند که در ساحل و حواشی رود ارس ماهیگیری کنند. در تور گردشگری و دیدنی های آذربایجان شرقی میخواهیم به جلفا سفر کنیم.

به تماشای رود ارس بنشینیم و از دیدنی های آن لذت ببریم. از آن جایی که بیش از 60 درصد اطراف رود را دشت های وسیع و سرسبز ترکمن تشکیل داده است، در فصل بهار بسیار دیدنی می شود و صدای آب آن در دل طبیعت، بسیار لذت بخش خواهد بود. متوسط جريان سالانهٔ آن ۴۵۲ ميليون مترمکعب مىباشد. حداکثر آبدهى لحظهاى آن ۸/۱۱ مترمکعب در ثانيه اندازهگيرى شده است.

خصوصيات درههاى آن مشابه درههاى زرينهرود، ولى آب آن کمتر از رود مزبور است. آبدهی که یکای سرعت آب متر بر مجذور ثانیه و یکای سطح مقطع رود متر مربع است و یکای آبدهی متر مکعب بر ثانیه است . از معاهده 1351 به بعد بر اثر کودتاهای پی در پی افغانستان، اقداماتی که گویای نظر دولتهای بعد افغانستان در این مساله باشد، مشهود نبوده است. سَروَر دانش، معاون دوم رییس جمهور سابق افغانستان و اندکی از وزیران، تعدادی از معاونان و کارمندان ارشد دولت و بخشی از نمایندگان مجلس افغانستان، شیعه بودند.

از داخل ایران نیز رودخانه های متعددی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به ارس میپوندند که بعضی از این روخانه ها، دائمی و بعضی دیگر فصلی هستند. این منطقه در قرن اول میلادی تابع دولت تدمریان بود و قبل از اسلام از سرزمینهای امپراتوری روم شرقی به شمار میرفت (رجوع کنید به ابوخلیل، ص 26، 29).شهر جیحان و منطقه آن ظاهراً در سال 31 در قلمرو اسلامی قرار گرفت و مانند دیگر نواحی شمالی شام به سرعت به ثغور شام تبدیل شد (رجوع کنید به بلاذری، ص 523).از سدههای اولیه اسلامی به بعد همه وقایعی که برای شهرهای حاشیه رود جیحان و منطقه آن روی میداد، ظاهراً شامل شهر جیحان نیز میشد، از جمله جنگهای صلیبی و حمله مغولها در سدههای ششم و هفتم (رانسیمان، ج 2، ص 54) و حمله بوهموند دوم، حاکم انطاکیه (همان، ج 2، ص 182ـ183) و حمله مغولها به شام (ابوالفداء، المختصر فی اخبار البشر ، ج 4، ص 119؛ رشیدالدین فضلاللّه، ج 2، ص 1298، ج 4، تعلیقات روشن و موسوی، ص 2274). سپس این شهر به تصرف پادشاهی ارمنستان صغیر و پس از مدتی به تصرف ممالیک مصر در آمد و پس از آن در اوایل سده دهم تابع دولت عثمانی شد (رجوع کنید به د.ترک ، همانجا).

برای کمپ کردن در اطراف این دریاچه نیز باید چادر و وسایل کامل کمپ بههمراه داشته باشید. روز خوبی داشته باشید. پس خوشحال باشید که بهترین فصل را برای سفر انتخاب کرده اید. البته توجه داشته باشید که در فصول مختلف سال این ساعت متغیر خواهد بود. ماهیهای این رود بیش از 10 گونه مختلف هستند که از این میان 6 گونه نسبت به انواع دیگر بزرگتر هستند. علاوه بر سد، پلهای بسیاری روی رود ارس ساخته شده که معروفترین آنها عبات اند از : پل بیله سوار مغان، پل چوبی، پل مور دوز، پل راه آهن جلفا، پل اصلاندوز و پل مواصلاتی پلدشت.

بر روی این رودخانه پلهای زیادی همچون پل چوبی و پل راه آهن جلفا، پل مواصلاتی پلدشت، پل موردوز، پل اصلاندوز، پل بیله سوار مغان زدهاند تا مبادی ورودی و خروجی ارس به راحتی با کشورهای همسایه صورت بگیرد. سپس با گرفتن مجوز میتوانید وارد جنگل شوید. اگر از این پیادهروی خسته شدید، میتوانید زیر سایه درختان کمی استراحت کرده و از این که در یکی از مناطق خنک اطراف تهران هستید لذت ببرید. آب این رودخانه به غیر از فصل پائیز همیشه گل آلود و قرمز رنگ و نام قدیم این رودخانه آراسک میباشد. این رود در منابع و اصطلاحات یونانیان و اروپاییان به نامهای آراکس، ارکساس و آراکسس بوده و از قدیم اِراسک و آراسک نامیده میشد و در زبان ترکی بیشتر مردمان این خطه از سرزمین ایران از آن به نام آراز یا آراس یاد میکنند.

در عینحال عدهای دیگر بر این باورند که این دریاچه، بازمانده یک دریاچه بزرگتر همچون کاسپین بوده که طی گذشت سال ها وسعت آن کم و کمتر شده است؛ چراکه فکر میکنند نام “قزوین” تغییر یافته “کاسپین” میباشد. در دریاچه اوان، ماهیهایی مثل قزلآلا، کپور و اردک ماهی زندگی میکنند که هم توجه دوستداران ماهیگیری را به خود جلب میکنند و هم زیبایی دریاچه را چند برابر کردهاند. رویای دیدن دریاچه نمادی از عشق جدید در مقابل شماست. همان لحظه که اعلام شد طالبان چنین اقدامی کرده مسئله عجیب و قابلتأمل بود و ما منتظر واکنش طالبان بودیم که سرانجام صحبتهای وزیر زراعت طالبان نشان داد چنین اقدامی از سوی طالبان صورت نگرفته است.

همین رهایی از قید صنعت به معانی و خیالهای او قدرت و تأثیر دیگری بخشیده است. اين رودخانه از ارتفاعات اطراف سقز (حوالى زنجان و ترجان) در جنوب درياچهٔ اروميه سرچشمه مىگيرد. این رود از دو شاخه مجزا سرچشمه گرفته است. رود پنجشیر: از کوتل خاواک سرچشمه گرفته تا گلبهار و کوهدامن امتداد می یابد. اين رودخانه از حوزههاى آبريز عمارت، اسکان، عباسآباد، کله و نهرميان يعنى از ارتفاعات منطقه سربند در منتهىاليه جنوب غربى استان سرچشمه مىگيرد و پس از مشروب کردن سربند وارد دهستان شرا مىشود و پس از طى چندين کيلومتر به کوير نمک مىريزد. یکی از ارتفاعات ترکیه موسوم به مین گول داغ یا بین گل داغ(هزار برکه) با ارتفاع 3152 متر در جنوب ارزروم نزدیک سرچشمه فرات که ابتدا به طرف شمال غربی و بعد به طرف شمال شرقی به راه می افتد و از جنوب و مشرق و شمال شرق کوهی به نام پالان دوکن با ارتفاع 3135 متر که در جنوب ارزروم واقع است، میگذرد و پس از گذشتن از مشرق حسن قلعه به طرف مشرق به جریان می افتد و از جنوب ارتفاعات قارص و شمال کوه های آرارات بزرگ با جذب شاخه های متعدد جریان خود را ادامه و وارد جلگه ایروان در خاک ارمنستان شوروری میگردد.

اواخر سال ۹۳ معاون سیاسی و امنیتی استاندار آذربایجان شرقی از آلودگی آب رودخانه ارس براثر نشت پساب کارخانه مس کشور ارمنستان ابراز نگرانی کرده بود. یکی دیگر از جاذبه های این رودخانه، دریاچه مصنوعی ارس در منطقه جلفاست که در پشت سد ارس ایجاد شده و بین دو کشور ایران و آذربایجان قرار دارد. در حوزه “ارال” که رو به خشکی نهادن این دریاچه به جنبه حیاتی بودن آب چهره ای جدی تری داده است، “سیر دریا” یک نعمت و شاید اگر خشک شدن “ارال” ادامه یابد ، تنها پنجره هر چند کوچک امید باشد که می توان از آن به زندگی در این منطقه نگاه کرد .

دیدگاهتان را بنویسید